Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, taşınmazın değerlemesinde esas alınacak tarımsal verilerin (münavebe ürünleri, verim miktarları, maliyetler) belirlenmesinde, dosya bazlı keyfi veya çelişkili veriler yerine, ilgili İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün resmi 2021 yılı verilerinin esas alınması gerektiğini vurgulamıştır. Bölge Adliye Mahkemesi'nin, başka dosyalardaki verileri veya denetime elverişli olmayan soyut verileri kullanarak hazırlattığı bilirkişi raporunu hükme esas alması hatalı bulunmuş ve karar bozulmuştur.

Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespitinde bilirkişi raporlarının resmi verilerle (Tarım İlçe Müdürlüğü) uyumlu olması gerektiğini vurgulayarak, soyut ve çelişkili verilere dayalı hesaplamaları bozmuştur. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal etmesi üzerine, derdest davalarda faiz uygulamasına ilişkin tereddütleri gidermiş; iptal kararı sonrası yasal faiz yerine Anayasa'nın 46. maddesi gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğine hükmederek direnme kararını bu yönden onamıştır.

Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında iki temel hususu karara bağlamıştır: Birincisi, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değerlemesinde, çelişkili ve soyut bilirkişi raporları yerine ilgili İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün resmi verilerinin esas alınması gerektiği vurgulanmıştır. İkincisi, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal eden kararının, derdest davalarda da uygulanması gerektiği ve bu iptal sonucu oluşan kanun boşluğunda, Anayasa'nın 46. maddesi gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının esas alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında iki temel uyuşmazlığı karara bağlamıştır: İlk olarak, taşınmaz değerlemesinde esas alınacak verilerin resmi kurum verileriyle çelişkili olması ve denetime elverişsiz bilirkişi raporu kullanılması nedeniyle, değerleme yönteminin hatalı olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur. İkinci olarak, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal etmesiyle oluşan kanun boşluğunda, faiz oranının belirlenmesinde Anayasa'nın 46. maddesindeki 'gerçek karşılık' ilkesi gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının (yasal faiz yerine) dava tarihinden itibaren uygulanması gerektiğine hükmedine karar vererek, bu husustaki direnme kararını onamıştır.

Bursa'da kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili davasında, Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmaza ilişkin değer biçme yöntemini ve el atmanın varlığını hukuka uygun bularak, İlk Derece Mahkemesi'nin hatalı vekâlet ücreti hükmünü düzelterek yeniden esas hakkında karar vermiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, tarafların temyiz itirazlarını incelemiş, Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığına kanaat getirerek kararı onamıştır.

Bursa'da kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, Bölge Adliye Mahkemesi'nce yeniden esas hakkında kurulan hüküm, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi tarafından incelenmiştir. Yargıtay, taşınmazın arsa niteliğinde kabul edilerek 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılmasında ve bedelin belirlenmesinde bir isabetsizlik görmeyerek, tarafların temyiz itirazlarını reddetmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, bir kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, Bölge Adliye Mahkemesi'nin 'düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen' kararını incelemiştir. Davacı idare ve davalılar, kamulaştırma bedelinin tespiti, faiz hesaplaması ve vekalet ücreti gibi hususlarda itirazda bulunmuşlardır. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi'nin arazinin net geliri üzerinden değer biçme yöntemini ve faiz hesabı düzeltmesini yerinde bularak, temyiz itirazlarını reddetmiş ve kararı onamıştır.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasında verilen kararın temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, taşınmaza emsal karşılaştırması yöntemiyle değer biçilmesinde ve tazminata hükmedilmesinde bir isabetsizlik görmeyerek hükmü onamıştır. Kararda, fiili el atma olmasa dahi imar planının uzun süre hayata geçirilmemesi nedeniyle tazminat koşullarının oluştuğu vurgulanmıştır.

Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, Bölge Adliye Mahkemesi'nin Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal eden kararını gerekçe göstererek, dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmetmesi hatalı bulunmuştur. Yargıtay, davanın iptal kararından önce açılmış olması ve Anayasa'nın 153. maddesindeki 'iptal kararları geriye yürümez' ilkesi ile Yargıtay'ın yerleşik içtihadı gereği, kamulaştırma bedeline davanın açılmasından 4 ay sonrasından itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğine hükmederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararını düzeltilerek onamıştır.

Kamulaştırmasız el atma tazminatı davasında, dava konusu taşınmazın yargılama süreci devam ederken imar uygulamasına tabi tutularak yeni parsellere dönüştüğü anlaşılmıştır. Yargıtay, taşınmazın hukuki durumunun değişmesi nedeniyle, yeni oluşan parsellerin durumu, fiili el atma olup olmadığı ve imar planındaki kamuya özgülenme durumunun yeniden araştırılması, ayrıca benzer dosyalarla olan çelişkilerin giderilmesi gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.

İmar planı değişikliği sonrası oluşan değer artış payının, taşınmazın ilk satışı sırasında tahsil edilmemesine rağmen, yeni malike tebliğ edilen değer artış payı belirleme işleminin iptali davasında, davacının dava açma ehliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkindir. Danıştay, işlemin davacı üzerinde hukuki sonuç doğurması ve taşınmazın yapılaşma hakkını doğrudan etkilemesi nedeniyle davacının dava açma ehliyetinin bulunduğuna hükmetmiştir.

Balıkesir ili, Karesi ilçesindeki taşınmazın imar programına alınması, kamulaştırılması ve dayanağı olan imar planlarının iptali istemiyle açılan davada; Bölge İdare Mahkemesi'nin davanın reddi yönündeki kararı, Danıştay 6. Dairesi tarafından usul ve hukuka uygun bulunarak onanmıştır.

Davacı, maliki olduğu taşınmazın önündeki yapı ruhsatı yargı kararıyla iptal edilmesine rağmen, davalı idarenin bu kararı uygulamayarak binayı kullanmaya devam etmesi nedeniyle taşınmazında değer kaybı oluştuğunu iddia ederek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Danıştay, idarenin yargı kararlarını gecikmeksizin uygulama yükümlülüğüne (Anayasa m.138, İYUK m.28) vurgu yaparak hizmet kusurunun varlığını kabul etmiş; ancak maddi tazminat hesabının (değer kaybı) bilirkişi tarafından objektif kriterlere (Kamulaştırma Kanunu m.11 ve emsal satışlar) uygun yapılmadığı, hesaplamada hatalar olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Kocaeli'de 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı sonrası arsa payı satışı işlemine karşı açılan davada, ilk derece mahkemesi taşınmaz değerlemesinin rayiç değerin altında kaldığı gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir. Danıştay, davacılardan birinin ölümü sonrası mirasçılık durumunun incelenmemesi ve değerleme raporunun yetersiz/eksik incelemeye dayalı olması (eski tarihli emsal kullanımı) nedeniyle Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur. Kararda ayrıca mülkiyet hakkının sınırlanmasına dair karşı oy görüşü yer almaktadır.

Parselasyon işlemi sonucu bedele dönüştürülen taşınmazın değerinin düşük olduğu iddiasıyla açılan tazminat davasında, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olması ve bilirkişi niteliklerinin Kamulaştırma Kanunu'na uygunluğunun belirsizliği nedeniyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Taşınmazın imar planında 'Yeşil Alan' olarak ayrılması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığı (hukuki el atma) iddiasıyla açılan tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin fiili el atma olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermesi Danıştay tarafından hukuka aykırı bulunmuştur. Dosyada fiili el atmaya dair somut bir tespit bulunmadığı, bu nedenle eksik inceleme yapıldığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı bozulmuş ve işin esasının incelenmesi gerektiğine hükmedilmiştir.

Davacının taşınmazının imar planında yeşil alan olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırılmaması nedeniyle açtığı tazminat davasında, İdare Mahkemesi fiili el atma olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Danıştay, dosyada fiili el atmaya dair somut bir bilirkişi tespiti bulunmadığını, Mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini belirterek, fiili el atmanın varlığının usulüne uygun bilirkişi incelemesiyle tespiti gerektiğine hükmederek Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.

İmar planında 'açık spor tesisi alanı' olarak ayrılan taşınmazın uzun süre kamulaştırılmadığı gerekçesiyle açılan kamulaştırmasız el atma tazminat davasında; söz konusu alanda mülkiyet sahiplerinin başvurusu ile özel tesis yapma imkanı bulunduğu, dolayısıyla mülkiyet hakkının süresiz kısıtlanmadığı ve tazminat şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi'nin kabul kararı bozulmuştur.

Denizli'de imar planında park alanı olarak ayrılan taşınmazın kamulaştırılmaması nedeniyle 'hukuki el atma' iddiasıyla açılan tazminat davasında, yerel mahkemece verilen tazminat kararı Danıştay tarafından bozulmuştur. Danıştay, hukuki el atmanın varlığının tespiti için taşınmazın güncel imar durumunun, nazım ve uygulama imar planlarının, imar değişikliği olup olmadığının ve idarenin kamulaştırma yükümlülüğünün devam edip etmediğinin detaylıca araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, tazminat miktarı belirlenirken bilirkişi incelemesinde somut, emsal taşınmaz verilerinin kullanılmadığı ve yeterli inceleme yapılmadığı vurgulanmıştır.

Davacı, imar planında park alanında kalan taşınmazına yönelik 'hukuki el atma' iddiasıyla tazminat davası açmıştır. İlk derece ve bölge idare mahkemesi davanın kabulüne karar vermiştir. Danıştay 6. Dairesi, taşınmazın imar durumunun güncel halinin, imar değişikliği olup olmadığının, taşınmaz üzerindeki kısıtlılığın devam edip etmediğinin ve aynı taşınmaz için başka dava açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, bilirkişi raporunun emsal taşınmaz seçiminde eksiklikler içerdiğini vurgulayarak, taşınmaz değerinin somut emsallere göre yeniden belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.