Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.
Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.
Mevzuat ve Kararlar Cebinizde
Türk Medeni Kanunu · 4721 Sayılı Kanun
Bu madde ile ilgili Yargıtay kararları ve emsal uygulamalar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma davasında, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Ek 3. maddesindeki 'dava tarihi itibarıyla' ibaresini iptal eden kararı doğrultusunda, taşınmaz değerinin karar tarihine en yakın tarihe güncellenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin bu gerekçesini ve hesaplama yöntemini usul ve kanuna uygun bularak kararı onamıştır.
Belirli süreli iş sözleşmesini, işverenin ücret ödeme borcunu yerine getirmemesi sebebiyle haklı nedenle fesheden işçinin, TBK'nın 437. maddesi kapsamında tazminat talep edebileceği; bu tazminatın belirlenmesinde TBK'nın 438. maddesinin (kıyasen) değil, genel hüküm niteliğindeki TBK 52. maddesinin uygulanması gerektiği, dolayısıyla işçinin bu kapsamdaki tazminat talebinin reddinin hatalı olduğu vurgulanmıştır.
Apartman yönetiminin, yükleniciye karşı ortak alanlardaki ayıplı ve eksik işlerden kaynaklanan tazminat davası açma ehliyetinin bulunmadığı, bu tür davaların bizzat kat malikleri tarafından açılması gerektiği gerekçesiyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine dair yerel mahkeme kararının onanması.
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında; Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal etmesiyle oluşan kanun boşluğunda, kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar uygulanacak faizin türü ve başlangıcı uyuşmazlık konusu olmuştur. Yargıtay, Anayasa'nın 46. maddesinin son fıkrası uyarınca, kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanması gerektiğine ve bu boşluğun Türk Medeni TMK 1. madde kapsamında hakimin doldurması gerektiğine dair yerel mahkeme kararını hukuka uygun bularak onamıştır.
Yap-işlet-devret modeliyle kurulan sözleşmelerin, kullanım aşamasında kira sözleşmesi hükümlerine tabi olduğu ve bu kapsamda kira bedelinin uyarlanması ile Türk Lirasına dönüştürülmesi taleplerinin, ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararı ve kira hukuku hükümleri çerçevesinde bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.
Sendika delege seçimlerinin iptali davasında, 6356 sayılı Kanun'un 16/2 maddesi uyarınca mahkeme kararlarının kesin olduğu ve temyiz yolunun kapalı olduğu gerekçesiyle delege seçimlerine ilişkin temyiz dilekçesi reddedilmiş; genel kurulun iptali istemi ise usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.
Kadastro tespitine itiraz davasında, mahkemenin infazda tereddüt yaratacak şekilde ölü kişiler adına tescil kararı vermesi ve mükerrer pay dağıtımı yapması usule aykırı bulunmuş; hükmün infaz kabiliyetini artıracak şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
Site yönetiminin, ortak alanlardaki ayıplı imalatların giderilmesi ve yangın kaynaklı maddi tazminat talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin 'aktif husumet yokluğu' gerekçesiyle verdiği ret kararının Bölge Adliye Mahkemesi tarafından onanması üzerine yapılan temyiz incelemesinde, Yargıtay çoğunluğu kararı usul ve yasaya uygun bularak onamıştır. Kararda muhalif üyeler, site yönetiminin ortak alanlara ilişkin dava açma ehliyetinin bulunması gerektiğini savunmuştur.
Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal etmesinin ardından, dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan yasal faiz hükümlerinin uygulanması gerektiği ve iptal kararının geriye yürümeyeceği ilkesi gözetilerek, faiz başlangıç tarihinin ve oranının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek bedel tespiti yapılmış; Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal eden kararı sonrası faiz uygulaması konusunda derdest davalara etkisi tartışılmış, Yargıtay çoğunluğu iptal kararının geriye yürümezliği ilkesini benimseyerek yerel mahkeme kararını onamıştır.
Bu madde ile ilgili Danıştay kararları ve emsal uygulamalar
Milli Eğitim Bakanlığı ihalesi kapsamında haksız olarak tahsil edildiği yargı kararıyla tespit edilen damga vergisinin iadesi sürecinde, uygulanacak faiz oranının ne olacağı uyuşmazlık konusudur. Vergi Dava Daireleri Kurulu, 6322 sayılı Kanun ile 213 sayılı Kanun'un 112. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yapılan değişikliğin, fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanacak faiz türünü (tecil faizi) açıkça düzenlediğini, dolayısıyla mahkemelerin bu açık hükmü aşarak 'gecikme zammı' oranında faize hükmetmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar kararını bozmuştur.
İhale kapsamında ihtirazi kayıtla ödenen damga vergisinin iadesi davasında, iade edilecek tutara uygulanacak faiz oranının 213 sayılı Kanun'un 112/4. maddesi uyarınca 'tecil faizi' mi yoksa 'gecikme zammı' mı olması gerektiği uyuşmazlığıdır. Danıştay VDDK, kanunda açık düzenleme varken hakimin hukuk yaratma veya Anayasa'nın 90. maddesi yoluyla kanunu ihmal etme yetkisinin bulunmadığını belirterek, iade edilecek tutara tecil faizi uygulanması gerektiğine hükmetmiştir.
Bu madde ile ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu kararları
Bu madde için henüz Sigorta Tahkim kararı bulunmuyor.
Bu madde ile ilgili Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi kararları
Davacı, bankanın emekli maaşı hesabına bloke koyarak kesinti yapmasına karşı açtığı menfi tespit davasını ilk derece mah...
Davacı, taşıma sözleşmesine dayalı fatura alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itirazı üzerine iti...
Konya Bölge Adliye Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı araç pert total bedeli ve araç mahrumiyet tazminatı talebine ilişki...
Davacı, davalı şirketin kendisine ait altyapıya izinsiz müdahale ettiğini iddia ederek tazminat talep etmiştir. Yapılan...
Davacı, davalı şirketin güneş enerjisi santralleri (GES) için uyguladığı dağıtım bedeli katkı payı artışının haksız oldu...
Trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin...
İş kazası sonucu ödenen tazminatın işveren sorumluluk sigortasından tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, k...
Trafik kazası neticesinde araçta meydana gelen değer kaybının tahsili amacıyla açılan tazminat davasında, ilk derece mah...
Sermaye artırımından elde edilen fonun, izahnamede belirtilen amaçlar (borç ödeme, işletme sermayesi) yerine ilişkili ki...
Davacı tarafından fatura ve cari hesaba dayalı başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali...
Bu madde ile ilgili İlk Derece Mahkemesi kararları
Bu madde için henüz Yerel Mahkeme kararı bulunmuyor.
Bu madde ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararları
Başvurucu, Balyoz davası sürecinde tutukluyken verdiği emeklilik dilekçesini, beraat ettikten sonra geri çekmek istemiş...
Bu madde ile ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri
Türkiye'de faaliyette bulunmayan vakıflarda veraset ve intik...
Olay, Almanya'da kurulu bir vakfa, Türkiye'de vefat eden bir Türk vatandaşının vasiyetname yoluyla miras bırakmasıdır. M...
Bu madde ile ilgili yüksek lisans ve doktora tezleri
EMEL KAHRİMAN
Selçuk Üniversitesi
MUHAMMET EMİN ERDEMLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi
OĞUZ KAAN PEHLİVAN
Ankara Üniversitesi
SİBEL AKBAŞ
Muş Alparslan Üniversitesi
AHMET CEVAT BAŞBUĞ
İstanbul Üniversitesi
ZAFER AHMET KARİZADE
Necmettin Erbakan Üniversitesi
OSMAN SAĞLAM
Atatürk Üniversitesi
FATIMA ZEHRA ŞENYÜZ
Marmara Üniversitesi
HAMZA ÇELİK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
ZEYNEP BİLGE ESEN
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
Bu madde ile ilgili hakemli akademik makaleler
Sezal Çınar Özkan
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 1
Muzaffer Dülger
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 1
Seher Kaşıkara Mustafa Serhat Kaşıkara
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 1
Mehtap Yeşilorman
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2
Ruhan Güçlü Zahide Kübra Ayanoğlu
Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Alaz Tarhan
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 74 No. 1
Thomas Geiser
Periodicum Iuris, Vol. 3 No. 2
Müberra Korkmaz
Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1
Cumali Kosen
İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi No. 45
Sümeyye Karaş
İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi No. 46