Türk Medeni Kanunu · 4721 Sayılı Kanun
Madde 10 — 2. Koşulları
İlgili Yargıtay Kararları
Bu madde ile ilgili Yargıtay kararları ve emsal uygulamalar
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi — 2026/1865
Davacı vasisi, şizofreni ve psikoz hastası olan kısıtlı davacının akit tarihinde ehliyetsiz olduğunu iddia ederek tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel talebiyle dava açmıştır. İlk derece mahkemesi, Adli Tıp Kurumu raporlarına dayanarak davacının işlem tarihinde fiil ehliyetine sahip olduğunu tespit etmiş ve davanın reddine karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, Yargıtay ise kararın usul ve yasaya uygun olduğuna kanaat getirerek hükmü onamıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/917
Kısıtlı olan ve cezaevinde bulunan davacının, vasisinin bilgisi veya icazeti olmaksızın yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun olup olmadığının tespiti amacıyla, vasinin temyiz sürecine dahil edilmesi ve icazet prosedürünün işletilmesi için dosyanın Özel Daireye geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/918
Kısıtlı olan ve cezaevinde bulunan davacının, vasisinin bilgisi ve icazeti olmaksızın yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun olup olmadığına ilişkin ön sorun değerlendirilmiş; kısıtlının fiil ehliyeti ve vesayet altındaki kişilerin işlem yapma usulleri gözetilerek, vasinin temyiz sürecine dahil edilmesi ve icazetinin alınması için dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/923
Kısıtlı olan ve ceza infaz kurumunda bulunan davacının, vasisinin izni veya icazeti olmaksızın yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun olup olmadığına ilişkin ön sorun hakkında; vesayet altındaki kişinin fiil ehliyeti ve vasinin icazet prosedürü tamamlanmadan temyiz incelemesi yapılamayacağı gerekçesiyle dosyanın eksikliklerin giderilmesi için Özel Daireye geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/922
Kısıtlı olan ve ceza infaz kurumunda bulunan davacının, vesayet makamından izin almadan yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun hale getirilmesi için dosyanın Özel Daireye geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/921
Kısıtlı olan ve cezaevinde bulunan davacının, vasisinin bilgisi ve icazeti olmaksızın yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun olup olmadığının tespiti için dosyanın, vasilere gerekli ihtaratın yapılması amacıyla yerel mahkemeye (Özel Daireye) geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/920
Kısıtlı olan ve ceza infaz kurumunda bulunan davacının, vasisinin bilgisi ve icazeti olmaksızın yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun olup olmadığına ilişkin ön sorun değerlendirilmiş; kısıtlılık durumunda vesayet makamının ve vasinin usuli işlemlerdeki rolü gözetilerek, eksik tebligatın tamamlanması için dosyanın Özel Daireye geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/919
Kısıtlı olan ve cezaevinde bulunan davacının, vasisinin bilgisi veya icazeti olmaksızın yaptığı temyiz başvurusunun usulüne uygun olup olmadığının tespiti amacıyla, vasinin temyiz sürecine dahil edilmesi ve eksik usuli işlemlerin tamamlanması için dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi — 2025/5736
Muris muvazaası ve ehliyetsizlik iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil davasında; mahkemenin, tapu kayıtlarının kök ve tedavül belgeleri getirtilmeden, davacıdan bağımsız bölüm numaralarını bildirmesini isteyip bu eksiklik gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar vermesi ve dosyaları tefrik etmesi hatalı bulunarak bozulmuştur.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi — 2025/5071
Davacı, geçirdiği iş kazası ve kullandığı ağır ilaçlar nedeniyle fiil ehliyetinin bulunmadığı bir dönemde, dava konusu taşınmazdaki payını gerçek değerinin altında bedelle kardeşine (davalıya) sattığını iddia ederek tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, alınan Adli Tıp Kurumu raporu doğrultusunda davacının işlem tarihinde fiil ehliyetine sahip olduğunu tespit ederek davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay, yapılan yargılamanın, delillerin ve alınan raporun usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek yerel mahkeme kararını onamıştır.
İlgili Danıştay Kararları
Bu madde ile ilgili Danıştay kararları ve emsal uygulamalar
Danıştay 8. Daire — 2025/7157
Alzheimer/demans hastası olan davacının, kısıtlama kararı verilmeden önce kendisine tebliğ edilen idari işlemlere karşı, sağlık durumu nedeniyle dava açma süresini kaçırdığı iddiasıyla açtığı davada; kısıtlılık öncesinde de hastalığın varlığının tıbbi raporla sabit olması ve vasi atanması için yasal süre içerisinde girişimlerde bulunulmuş olması nedeniyle, dava açma süresinin tebliğ tarihinden başlatılmasının adil yargılanma hakkını ihlal edeceği gerekçesiyle davanın süresinde olduğu kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.
Danıştay 10. Daire — 2024/5684
Davacılar tarafından yakınlarının vefatı nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, yargılama sürecinde davacılardan birinin vefat etmesi üzerine; İdare Mahkemesince mirasçıların davayı takip etme yetkisi usulüne uygun şekilde (vekaletname veya 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi gereği dosyanın işlemden kaldırılması prosedürü işletilmeden) tesis edilmeden esastan karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Danıştay, vefat eden davacıya ilişkin kısmın bozulmasına, diğer davacılara ilişkin kısmın ise onanmasına karar vermiştir.
Danıştay 12. Daire — 2021/1846
İmam-hatip olarak görev yapan davacıya, BİMER başvurusu içeriğindeki ifadeleri nedeniyle verilen disiplin cezasının iptali istemiyle açılan davada; davacının akıl hastalığı nedeniyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış olabileceğine dair sağlık kurulu raporu bulunmasına rağmen, mahkemece sadece vasi atanmamış olması gerekçesiyle davanın reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Danıştay, fiil ehliyeti ve isnat yeteneği açısından yeterli araştırma yapılmadan verilen kararı bozmuştur.
Danıştay 12. Daire — 2021/192
İstanbul Üniversitesi'nde hasta bakıcı olarak görev yapan davacının, psikolojik rahatsızlıkları nedeniyle göreve gidemediği dönemde 'memuriyetten çekilmiş sayılmasına' ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; mahkemenin 'aradan uzun zaman geçtiği ve davacının dilekçe verebildiği' gerekçesiyle temyiz kudretine sahip olduğu yönündeki varsayımsal kararı, Danıştay tarafından bozulmuştur. Danıştay, davacının işlem tarihlerinde psikolojik tedavi gördüğü ve akıl sağlığının eylemlerini etkileyebileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunduğu durumlarda, mahkemenin tıbbi/teknik bilirkişi incelemesi (Adli Tıp veya uzman görüşü) yaptırmadan 'kanaate dayalı' karar veremeyeceğini vurgulamıştır.
İlgili Sigorta Tahkim Kararları
Bu madde ile ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu kararları
Bu madde için henüz Sigorta Tahkim kararı bulunmuyor.
İlgili İstinaf Kararları
Bu madde ile ilgili Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi kararları
2025/1743
İlk derece mahkemesi, 18 yaşından küçük olan borçlu yönünden ihtiyati haczi kaldırmış, ancak aynı kararla borçlu olmayan...
2025/1490
Dilsiz ve işitme engelli olduğunu belirterek senedin hata/hile ile imzalatıldığını iddia eden davacının menfi tespit dav...
İlgili Yerel Mahkeme Kararları
Bu madde ile ilgili İlk Derece Mahkemesi kararları
Bu madde için henüz Yerel Mahkeme kararı bulunmuyor.
İlgili AYM Kararları
Bu madde ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararları
Bu madde için henüz AYM kararı bulunmuyor.
İlgili Özelgeler
Bu madde ile ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri
Bu madde için henüz özelge bulunmuyor.
İlgili Akademik Tezler
Bu madde ile ilgili yüksek lisans ve doktora tezleri
İslam hukukunda vesvesenin hükümlere etkisi
EMİNE ARAMAN DOĞAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi
Gender bias of artificial intelligence
ÖZNUR HANCI
Ankara Üniversitesi
Nöro hukuk: Hukuk düşünce ve uygulaması açısından bir değerlendirme
YEŞİM ÖZTÜRKMEN İCAN
Trabzon Üniversitesi
Roma hukukunda vatandaşlığın kazanılması ve sonuçları
ELİF SELEN BATIGÜN
Ankara Üniversitesi
Türk Medeni Hukuku'nda sınırlı ehliyetsiz olmanın hukuki işlemlere etkisi
LEYLA GÜÇLÜ
Atatürk Üniversitesi
Kadın hareketinin tarihsel gelişimi ve hukuka etkileri
METİN ÖZTÜRK
İstanbul Gedik Üniversitesi
Hukukî işlem ehliyeti açısından İslam borçlar hukukunda yapay zekâ
YAHYA GÜDENDEDE
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
Kişisel verilerin işlenmesine yönelik olarak açık rıza verilmesi ve açık rıza beyanında bulunma ehliyeti
TÜLAY SELİN GÜNER
Anadolu Üniversitesi
Margaret Atwood'un 'Damızlık Kızın Öyküsü' romanında toplumsal cinsiyet ve hukuk
ASLINUR AVGIN
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Zihinsel engellilerde ehliyet
FATMA EBRU SARICA
Uşak Üniversitesi
İlgili Akademik Makaleler
Bu madde ile ilgili hakemli akademik makaleler
Constructing Madness: Media Narratives and Public Understandings of Mental Illness in Contemporary Ghana, c. 2000–2025
Yahaya Halıdu Jonathan Okoe
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi
TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE VATANDAŞLIĞIN SONRADAN KAZANILMASINDA EHLİYET ŞARTININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Gamze Aydoğdu
Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 15 No. Prof. Dr. Peter HAY 90. Doğum Günü Özel Sayısı
İbrahim Türk, İslam Hukukunda Görme Engellilere Dair Hükümler, İstanbul: Kitap Dünyası Yayınları, 2022, 144 Sayfa, ISBN: 9786053514794
Rukiye İ̇şıkman
İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi No. 43
İslâm Hukukunda Medenî Müeyyide Olarak Adâlet Vasfından Yoksunluk Hâli ve İslâm İktisadındaki Rolü
Fatih Turay
İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi No. 44
Siyasi Düşünceler Tarihinde Kadınların Üzerindeki Unutulmuşluk Perdesini Açmaya Yönelik Bir Çaba: Mary Astell’in Birey, Toplum ve İktidar Anlayışı
A. Aslı Şimşek Öner
Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 2
Miras Sözleşmesinde Tarafların Ehliyet Durumu ve Ehliyetsizliğe Bağlanan Hukuki Sonuçlar
Tuğçe Tekben Cihan Avcı Braun
Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 4 No. 2
Uluslararası İlke ve Standartlar Bağlamında Engelli Hakları
Nuray Gökçek Karaca
Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1
Vaktinden Önce Yapılan Tasarrufların Fıkhî Hükümlere Etkisi (Aile Hukuku Özelinde)
Adem Çiftçi
İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi No. 33