Amacı hukuka veya ahlâka aykırı olan kişi ve mal toplulukları tüzel kişilik kazanamaz.
Türk Medeni Kanunu · 4721 Sayılı Kanun
Madde 47 — A. Tüzel kişilik
Amacı hukuka veya ahlâka aykırı olan kişi ve mal toplulukları tüzel kişilik kazanamaz.
İlgili Yargıtay Kararları
Bu madde ile ilgili Yargıtay kararları ve emsal uygulamalar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2026/378
Kaçak elektrik kullanımı iddiasına dayalı itirazın iptali davasında, yargılama aşamasında davalı şirketin ticaret sicilinden terkin edildiği ve tüzel kişiliğinin sona erdiği tespit edilmiştir. Yargıtay, tüzel kişiliği sona eren şirketin taraf ehliyetini kaybettiğini belirterek, mahkemenin davacıya şirketin ihyası için süre vermesi veya dava şartı yokluğundan usulden ret kararı vermesi gerekirken, esasa girerek hüküm kurmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna hükmetmiştir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — 2025/7417
Vakıf yöneticilerinin görevden alınması davasında, yerel mahkemenin eksik incelemeye ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak karar verdiği tespit edilmiştir. Yargıtay, vakfın inşaat maliyetleri ve defter kayıtları üzerinde mahallinde keşif yapılarak vakıf hukuku uzmanı ve mali müşavir eşliğinde yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine hükmederek kararı bozmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2025/682
Hukuk Genel Kurulu, ticari işletmenin devrine ilişkin sözleşmelerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğine ve bu sözleşmelerin şirket adına yapıldığının anlaşıldığı durumlarda, şirket ortaklarının şahsen aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına hükmetmiştir. Sözleşme metninde şirket kaşesi bulunmasa dahi, bağlantılı diğer sözleşmelerde şirket kaşesinin bulunması ve işlemlerin şirket adına yürütülmesi, şirket tüzel kişiliğinin taraf sıfatını doğurduğunu ve gerçek kişilerin davasının husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi — 2025/13201
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet nedeniyle bir şirket yetkilisine kesilen idari para cezasına ilişkin kanun yararına bozma istemini incelemiştir. Mahkeme, ihracat bedelinin yurda getirilmemesi sebebiyle uygulanan cezanın, tüzel kişiliği haiz olan şirketin temsilcisi (yetkilisi) aleyhine değil, bizzat tüzel kişi (şirket) hakkında uygulanması gerektiğine hükmederek, şirket yetkilisine verilen idari para cezasını kanun yararına bozmuş ve cezayı kaldırmıştır. Öte yandan, ihracat bedelinin yarısının muafiyet kapsamında olduğu yönündeki diğer bozma istemini, kabahat tarihindeki düzenlemelere göre yerinde görmeyerek reddetmiştir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi — 2025/13200
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 1567 sayılı Kanun'a aykırılık nedeniyle verilen idari para cezasına karşı yapılan kanun yararına bozma başvurusunu incelemiştir. Mahkeme, ihracat bedelinin yurda getirilmemesi gerekçesiyle şirket yetkilisine şahsen ceza kesilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Tüzel kişiliği haiz olan şirketlerde, kabahatin şirket adına işlenmesi durumunda cezanın tüzel kişiye uygulanması gerektiği, şirket yetkilisinin şahsen sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle itirazın reddine dair yerel mahkeme kararını bozmuş ve idari para cezasını kaldırmıştır. Öte yandan, ihracat bedelinin hesaplanmasında lehe düzenleme iddiaları, kabahat tarihinde yürürlükte olan mevzuatın esas alınması gerektiği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi — 2025/13179
İhracat bedelinin yurda getirilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezasının, tüzel kişiliği haiz şirket yerine şirket yetkilisine kesilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Yargıtay, şirketin temsilcisinden ayrı bir tüzel kişiliği olduğu ve hak/borçlarından kendisinin sorumlu olduğu ilkesine dayanarak, şirket temsilcisi adına düzenlenen idari para cezasının iptaline karar vermiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 2025/14582
Davacı, taş ocağı işletmesi kaynaklı zararın tazmini için açtığı davada, yanlış şirket unvanını (isim benzerliği nedeniyle) davalı olarak göstermiştir. Yerel mahkeme, pasif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay, tarafların ortakları, faaliyet alanları ve şirket unvanları arasındaki benzerlik dikkate alındığında, bunun bir 'temsilde yanılma' ve 'maddi hata' olduğunu, taraf değişikliğinin mümkün olması gerektiğini belirterek, davanın reddi kararını bozmuştur.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — 2025/3529
Vakıf senedinde yer alan malvarlığının, vakıf tescil edilmeden önce kamulaştırılması nedeniyle oluşan objektif imkansızlık durumunda, kamulaştırma bedeli ile alınan yeni taşınmazların vakıf malvarlığına dahil edilerek senet değişikliğinin tescili gerektiği, davanın reddinin hatalı olduğu belirtilerek yerel mahkeme kararı bozulmuştur.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — 2025/3028
Vakıf genel kurulunda seçilen yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin kararın sonradan iptal edilmiş olmasının, bu yönetim tarafından çağrısı yapılan sonraki genel kurul toplantılarını ve alınan kararları kendiliğinden hükümsüz kılmayacağına, tüzel kişiliğin sürekliliği ilkesi gereği mahkemece görevden alma veya kayyım atama kararı olmadıkça yapılan işlemlerin geçerli olduğuna hükmedilmiştir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — 2025/1043
Vakıf yöneticilerinin taşınmazı rayiç bedelin altında kiraya vererek vakfı zarara uğrattığı iddiasıyla açılan tazminat davasında, bilirkişi raporunun emsal kira sözleşmeleri ve bilimsel yöntemler (ÜFE artış oranı vb.) yerine hatalı hesaplama yöntemlerine dayandığı gerekçesiyle yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlgili Danıştay Kararları
Bu madde ile ilgili Danıştay kararları ve emsal uygulamalar
Danıştay 7. Daire — 2025/1834
Ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği sona ermiş bir şirket adına tesis edilen idari işlemin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay; tüzel kişiliği sona ermiş şirket adına işlem tesis edilemeyeceği ve bu işlemin şirket ortağı/temsilcisi üzerinde hukuki bir sonuç doğurmayacağı gerekçesiyle, şirkete yönelik temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, şirket ortağı tarafından açılan davanın ise ehliyet yönünden reddi gerektiğine hükmetmiştir.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu — 2021/1811
Tüzel kişiliği (ticaret sicilinden terkin edilmek suretiyle) sona ermiş bir şirket tarafından açılan davanın, taraf ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddedilmesi gerektiğine dair DVDDK kararıdır. Kurul, tüzel kişiliği sona eren şirketlerin yargı yerlerinde temsil edilemeyeceğini ve bu durumda davanın ehliyet yönünden reddi gerektiğini vurgulamıştır.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu — 2021/275
Tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin edilerek sona ermiş bir şirketin, tasfiye sonrası dönemde adına düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerine karşı dava açma ehliyetinin bulunmadığına, bu nedenle davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiğine karar verilmiştir.
İlgili Sigorta Tahkim Kararları
Bu madde ile ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu kararları
Bu madde için henüz Sigorta Tahkim kararı bulunmuyor.
İlgili İstinaf Kararları
Bu madde ile ilgili Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemesi kararları
2026/631
Davacı, şirket müdürünün şirkete gönderilen avans ödemelerini şahsi hesabına aktardığını iddia ederek TTK 553. madde uya...
2026/891
Ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği sona ermiş olan kooperatifin, kendi ihyası için dava açamayacağı ve tü...
2025/1315
Mahkeme, adi ortaklığın taraf ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar veren ilk derece mahkemesi...
İlgili Yerel Mahkeme Kararları
Bu madde ile ilgili İlk Derece Mahkemesi kararları
Bu madde için henüz Yerel Mahkeme kararı bulunmuyor.
İlgili AYM Kararları
Bu madde ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararları
Bu madde için henüz AYM kararı bulunmuyor.
İlgili Özelgeler
Bu madde ile ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri
Bu madde için henüz özelge bulunmuyor.
İlgili Akademik Tezler
Bu madde ile ilgili yüksek lisans ve doktora tezleri
Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması yoluyla tahkim anlaşmasının üçüncü kişilere teşmili
ELİF SILA CESUR
Hacettepe Üniversitesi
Türkiye'de Katolik Kilisesi'nin mülkiyet hakkı
BEDİA AYŞEGÜL TANSEN GÜMÜŞ
Galatasaray Üniversitesi
Şirketler topluluğunda bağlı şirket borçlarından dolayı sorumluluk
ALPER HAKKI YAZICI
Akdeniz Üniversitesi
Elektronik kişilik kavramı ve robot hakları
YASİN AYDOĞDU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması
SEVGİ ÖZŞAHİNLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi
Medeni hukuk bağlamında cemaat vakıflarının tüzel kişilik ve mülkiyet sorunları
AREN DADIROĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi
Sivil toplum kuruluşlarının uluslararası hukuktaki rolü
SAMİR SHAKARALIYEV
İstanbul Üniversitesi
Sermaye şirketlerinde sınırlı sorumluluk karşısında alacaklıların başvuru yolları
ÖMER UYAR
Akdeniz Üniversitesi
Türk Medeni Hukuku'na göre Türkiye'de spor kulübü dernekleri
ÖNDER EGE
Kadir Has Üniversitesi
Devletin hukuki kişiliği
ANIL İBRAHİM BAKIRCI
Ankara Üniversitesi
İlgili Akademik Makaleler
Bu madde ile ilgili hakemli akademik makaleler
Bireysel ve Kolektif Sendika Özgürlüğü Çatışması ÇerçevesindeSendikanın Üyeliğe Kabul Özgürlüğü ve Sınırları
Pelin Tuaç Yılmaz
Çalışma ve Toplum
ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND ETHICS: A GLOBAL PERSPECTIVE
Deniz Baransel Cinar Funda Nayır Elif Simge Güzelergene
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Hukuk Kurallarıyla Doğanın “Hak Öznesi” Olarak Tanınması
Gülden Çınarlı Özbilenler
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 74 No. 4
Hak Öznesinin Değişen Kapsamı: Ulusal Yargı Kararlarında Doğa Hakları
Gülden Çınarlı Özbilenler
Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 15 No. 2
YAPAY ZEKÂ ÖZELİNDE YAPAY DURUMDAN HUKUKÎ DURUMA GEÇİŞ MÜMKÜN MÜ?
Özlem Söğütlü Erişgin
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 2
YAPAY ZEKA İÇİN YENİ KİŞİLİK MODELİ ÖNERİSİ: ENTEGRE KİŞİLİK
Şerafettin Ekici
Bilişim Hukuku Dergisi, Vol. 7 No. 1
Kamu Tüzel Kişisi ve Kamuya Yararlı Kurum Ayrımı
Ömer Yıldırım
Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 14 No. 1
Hükümet Dışı Örgütlerin İnsan Hakları Hukukuna Etkileri: Doğa Hakları İçin Küresel İttifak ve Uluslararası Doğa Hakları Mahkemesi Örneği
Cansu Koc Basar
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 1
ANADOLU AJANSININ HUKUKİ STATÜSÜ
Onur Çağdaş Artantaş
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Vol. 13 No. 2