Dava, yolsuz tescil iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa tazminat istemine ilişkindir. Yargıtay, mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti bulunması nedeniyle davanın tereke adına ve tereke temsilcisi aracılığıyla yürütülmesi gerektiğini (dava takip şartı) vurgulamış, ayrıca son kayıt malikinin iyiniyetli olup olmadığının yeterince araştırılmadığını belirterek, eksik inceleme nedeniyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacılar, murislerinden kalan ve imar-ihya ettikleri taşınmazın kendi adlarına tescilini talep etmiştir. Mahkeme, davacıların muristen kalan taşınmaz üzerindeki haklarını somutlaştıramadıkları, taşınmazın terekeye dahil olduğu ve el birliği mülkiyetine tabi olduğu gerekçesiyle, tüm mirasçıların katılımı olmaksızın veya terekeye temsilci atanmaksızın davanın tek başına açılması nedeniyle aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir. Yargıtay, önceki bozma ilamına uygun olarak verilen bu kararda herhangi bir hukuki isabetsizlik bulunmadığına kanaat getirerek yerel mahkeme kararını onamıştır.

Davacı, murisinin bankaya yatırdığı ancak Off-Shore hesaba aktarıldığı iddia edilen mevduat alacağının tahsili için dava açmıştır. Yerel mahkeme, tereke üzerinde elbirliği mülkiyeti bulunduğu ve mirasçılardan birinin tek başına kendi payı için dava açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, mahkemenin bu gerekçesini ve kararın usul ve yasaya uygunluğunu denetleyerek, davacı vekilinin temyiz itirazlarını reddetmiş ve yerel mahkeme kararını onamıştır.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, tapu iptali ve tescil davasında, (1) kesinlik sınırı altında kalan taşınmaz bölümü için temyiz dilekçesinin reddi gerektiğine, (2) davalı hissedarlardan birinin davayı kabul beyanının sonuç doğuracağı gözetilerek bu hisse yönünden değerlendirme yapılması gerektiğine ve (3) müstakil tescil talep edilen taşınmaz bölümü yönünden, davacının iddiasının (mirasçılar arası taksim veya müstakil zilyetlik) açıklattırılmadan ve eksik inceleme ile aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddinin hatalı olduğuna hükmederek kararı bozmuştur.

Kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, mahkemenin eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurması, özellikle davacının zilyetlik iddiasının hukuki dayanağının (miras, satış, taksim vb.) ve aktif dava ehliyetinin usulünce sorgulanmaması nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

El birliği mülkiyetine tabi taşınmazlarda, ortaklardan birinin yaptığı istinaf başvurusunun diğer ortaklara da sirayet edeceği ve bu nedenle istinaf başvurusunun tüm ortaklarca yapılmaması gerekçesiyle usulden reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu hükme bağlanmıştır.

Kooperatif tarafından üyeleri adına usulsüz tescil edildiği iddia edilen taşınmazlara ilişkin açılan tapu iptali ve tescil davasında, Yargıtay Dairesi, kooperatif üyeliği devam ettiği sürece üyelik sıfatına ve tahsis hakkına bağlı uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresinin işlemeyeceğine hükmetmiştir. Daire, daha önce verdiği ve zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğine dair onama kararını, HMK'nın 373/6. maddesi ve usuli kazanılmış hak ilkesinin istisnalarını değerlendirerek, 'üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyeceği' gerekçesiyle karar düzeltme aşamasında kaldırıp mahkeme kararını bozmuştur.

Mirasbırakanın terekesine dahil taşınmazların, mirasçılar arasında geçerli bir taksim yapılmadan üçüncü kişiler veya bazı mirasçılar adına tescil edilmesi üzerine açılan tapu iptal ve tescil davasında; mahkemece bozma ilamına uyularak, taksim olgusunu ispat yükünün davalı tarafta olduğu ve davalıların bu ispatı gerçekleştiremediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Yargıtay, mahkeme kararının bozmaya uygun olduğunu, usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını belirterek kararı onamıştır.

Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) poliçesinden kaynaklanan bakiye tazminat talebiyle açılan davada, sigortalı konutun elbirliği mülkiyeti (iştirak halinde mülkiyet) hükümlerine tabi olduğu gerekçesiyle, malikler arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu ve davanın tüm malikler tarafından birlikte açılması gerektiği belirtilerek başvurunun usulden reddine dair İtiraz Hakem Heyeti kararı, Yargıtay tarafından yerinde bulunarak onanmıştır.

Kullanım kadastrosu sonucu oluşan tapu kayıtlarının beyanlar hanesindeki kullanıcı şerhinin düzeltilmesi istemiyle açılan davada, elbirliği mülkiyetine tabi tereke malları için mirasçıların tek başına üçüncü kişilere karşı dava açamayacağı, bu durumun aktif husumet yokluğu teşkil ettiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki teknik hataların düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Arazi toplulaştırma işlemi kapsamında, davacının hissedarı olduğu taşınmazlara ilişkin yapılan dağıtımın iptali istemiyle açılan davada; bilirkişi raporunun işlem tarihindeki mevzuata aykırı olarak daha sonra yürürlüğe giren yönetmeliğe göre hazırlandığı, davacının hak ediş miktarının yanlış hesaplandığı ve elbirliği (iştirak) halindeki mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürülmesinin o tarihte yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline ilişkin yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Arazi toplulaştırma işlemi sonucunda davacıya tahsis edilen parselin, kök parseli ile çakışmayacak şekilde planlanmasının ve kök parselin dava dışı üçüncü kişilere verilmesinin teknik gerekçesinin idare tarafından ortaya konulmadığı, bu hususun eksik incelemeye yol açtığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Niğde'de gerçekleştirilen arazi toplulaştırma projesinde, davacıya tahsis edilen parsellerin tarımsal verimliliği ve ulaşım imkanları yönünden hukuka uygunluğu tartışılmıştır. Danıştay, bazı parseller yönünden kararı onarken, otoyol cephesi ve erişim sorunu bulunan bir parsel yönünden bilirkişi incelemesi ve teknik netleştirme yapılması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.

Arazi toplulaştırma işlemi neticesinde davacıya tahsis edilen yeni parsellerin, eski parsellere göre verim ve toprak yapısı açısından daha düşük nitelikte olması nedeniyle açılan iptal davasında, İdare Mahkemesi'nin kısmen iptal kararı Bölge İdare Mahkemesi tarafından onanmış, Danıştay ise temyiz istemini reddederek kararı onamıştır. Karşı oyda ise elbirliği mülkiyetine konu taşınmazlarda zorunlu dava arkadaşlığı kuralına uyulmadığı gerekçesiyle usulden bozma gerektiği savunulmuştur.

Belediye tarafından hukuka aykırı olarak verilen tadilat ve yenileme ruhsatı üzerine inşa edilen çatı katının, daha sonra ruhsatın iptaliyle yıktırılması sonucu oluşan maddi zararın tazmini istemiyle açılan davada; Anayasa Mahkemesi'nin mülkiyet hakkı ihlali kararı doğrultusunda, idarenin ruhsat verme aşamasındaki denetim görevini ihmal etmesi nedeniyle 'hizmet kusuru' bulunduğu, ancak davacının da ortak alan tadilatı için gerekli muvafakati almama konusundaki kusuru nedeniyle tazminat miktarında kusur oranında indirim yapılması gerektiği ve faiz başlangıç tarihinin idareye başvuru tarihi olması gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Danıştay 6. Dairesi, 'Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar' başlıklı Tebliğ'in 5. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ve yapı kayıt belgesi bedelini tek başına ödeyen malikin diğer maliklere rücu edebileceğine dair düzenlemeyi, 3194 sayılı İmar Kanunu'nda bu konuda bir yetki verilmediği ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun paylı/elbirliği mülkiyete ilişkin hükümlerini idari bir düzenleme ile değiştirdiği gerekçesiyle iptal etmiştir.

Elbirliği mülkiyetine konu bir taşınmazda, maliklerden birinin imar planı değişikliği talebinin, 'dosyanın mevzuata uygun hazırlanmadığı' ve 'tüm maliklerin başvurmadığı' gerekçesiyle idarece reddedilmesi üzerine açılan davada; Danıştay, elbirliği mülkiyetinde her bir ortağın hakkının korunması için tek başına hareket edebileceğini ve imar planı değişikliği taleplerinin idarenin iç işleyişine dair belgeler (pafta, rapor vb.) eksik olsa dahi, idarece tamamlanarak veya gereği yapılarak yetkili merci olan Belediye Meclisi'ne sunulması gerektiğini belirtmiştir. İdarenin, bu belgelerin eksikliği bahanesiyle talebi meclise sunmadan doğrudan reddetmesinin 'yetki' ve 'hak arama hürriyeti' ilkelerine aykırı olduğuna hükmederek kararı bozmuştur.