İtirazın iptali davasında, icra dairesinin yetkisine itiraz edilip edilmediğinin mahkemenin yetkisi üzerindeki etkisi ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu durumlarda yargı yeri belirlenmesi hakkındadır.

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davasında, Bölge Adliye Mahkemesi bazı davacıların aktif dava ehliyetinin bulunmadığını tespit ederek davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Yargıtay, bir kısım davacılar yönünden hükmedilen tazminat miktarının temyiz kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle temyiz dilekçesini reddetmiş; diğer davacı yönünden ise taşınmazın imar planındaki durumu ve proje bütünlüğü ilkesi çerçevesinde kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğini kabul ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kıymet takdirine itiraz üzerine verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının kesin olması nedeniyle temyiz istemini reddetmiş; diğer şikayetler yönünden ise, mahkemenin derdestlik gerekçesiyle verdiği usulden ret kararını, söz konusu şikayetin daha önce kesinleşmiş olması nedeniyle 'kesin hüküm' gerekçesiyle düzeltilerek onamıştır.

Hukuk Genel Kurulu, hâkimlerin fiilleri nedeniyle Devlet aleyhine açılan tazminat davalarında, vekilin vekâletnamesinde bu hususa dair özel yetki bulunması gerektiğini, aksi durumun dava şartı eksikliği oluşturduğunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115/2. maddesi uyarınca bu eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır.

Davacı, bir ceza davasındaki yargısal faaliyetler nedeniyle manevi tazminat talebinde bulunmuş, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi görevsizlik kararı vermiştir. Davacı bu kararı adli yardım talepli olarak temyiz etmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davacının adli yardım talebini, ödeme gücünden yoksunluğunu ispatlayamadığı ve talep edilen harç miktarının düşüklüğü gerekçesiyle reddetmiştir. Temyiz harçlarının tamamlanması için dosyanın ilgili daireye geri çevrilmesine hükmedilmiştir.

Görevsizlik kararı kesinleştikten sonra yasal iki haftalık süresi içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için başvuruda bulunmayan davacının davasının, 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, davacının eski hale getirme talebini kabul etmesine rağmen, Özel Dairenin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ek kararını usul ve yasaya uygun bularak onamıştır.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, itirazın iptali davasında yetki itirazının usulüne uygunluğu konusunu incelemiştir. Davalı tarafın yetki itirazında bulunmasına rağmen, yetkili mahkemenin neresi olduğunu açıkça belirtmediği, HMK kapsamında yetki itirazının geçerli olabilmesi için yetkili mahkemenin gösterilmesinin zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geldiği kabul edilerek İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.

Asıl ve birleştirilen tapu iptali ve tescil davasında, Yargıtay; terekeye temsilci atandıktan sonra mirasçıların davayı takip yetkisinin sona erdiğini ve temyiz hakkının temsilciye geçtiğini belirterek mirasçıların temyiz dilekçesini reddetmiştir. Ayrıca, yerel mahkemenin infazda tereddüt yaratacak şekilde ayrı ayrı hüküm kurması ve güncel veraset ilamı yerine eski tarihli olanı esas alması hatalı bulunmuş, ancak bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm düzeltilerek onanmıştır.

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacılar, murislerinden kalan ve imar-ihya ettikleri taşınmazın kendi adlarına tescilini talep etmiştir. Mahkeme, davacıların muristen kalan taşınmaz üzerindeki haklarını somutlaştıramadıkları, taşınmazın terekeye dahil olduğu ve el birliği mülkiyetine tabi olduğu gerekçesiyle, tüm mirasçıların katılımı olmaksızın veya terekeye temsilci atanmaksızın davanın tek başına açılması nedeniyle aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir. Yargıtay, önceki bozma ilamına uygun olarak verilen bu kararda herhangi bir hukuki isabetsizlik bulunmadığına kanaat getirerek yerel mahkeme kararını onamıştır.

İki farklı Asliye Hukuk Mahkemesi arasında çıkan yetki uyuşmazlığında, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, itirazın iptali davalarında mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi gerektiğini ve takibin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili olduğunu vurgulamıştır. Somut olayda, icra takibinin yapıldığı yer olan İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verilmiştir.

Davacı sendika tarafından açılan yönetmelik iptali davasının, aynı taraflar ve aynı konu ile daha önce açılmış başka bir dava dosyasının (derdestlik) bulunması nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin bazı maddelerinin iptali ve özlük haklarının tazmini istemiyle açılan davanın, aynı taraflar ve aynı konu ile daha önce açılmış başka bir dava dosyasının (derdestlik) bulunması nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılan davanın, aynı konuda daha önce açılmış ve derdest olan başka bir dava dosyası bulunduğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılan davanın, aynı konuda daha önce açılmış ve derdest olan başka bir dava dosyası bulunduğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılan davanın, aynı konuda daha önce açılmış ve derdest olan başka bir dava dosyası bulunduğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'nden ilişik kesme işlemine ve dayanağı olan mevzuat hükümlerine (Yönetmelik ve Kanun bendi) karşı iptal davası açmıştır. Danıştay, 2803 sayılı Kanun'un iptali istemini idari yargı denetimi dışında olduğu gerekçesiyle, Yönetmelik iptali istemini dava açma süresi geçtikten sonra açıldığı için süre aşımı nedeniyle, ilişik kesme işleminin iptali istemini ise aynı konuda daha önce açılmış ve derdest olan başka bir dava bulunduğu için derdestlik nedeniyle reddetmiştir.

Danıştay 6. Dairesi, idare mahkemesinin 'derdestlik' gerekçesiyle usulden reddettiği bir davada, tarafların aynı olmadığı gerekçesiyle bu kararı bozmuştur. Mahkeme, derdestlik şartının oluşması için tarafların, konunun ve sebebin aynı olması gerektiğini, ancak somut olayda önceki davanın müteveffa mirasçıları tarafından, bakılan davanın ise doğrudan davacı adına açılmış olması nedeniyle tarafların farklı olduğunu belirterek, uyuşmazlığın esastan incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Davacı tarafından, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, aynı konu, aynı taraflar ve aynı hukuki sebeple daha önce açılmış ve karara bağlanmış bir dava bulunduğu tespit edilmiştir. Danıştay, idari yargıda 'derdestlik' müessesesinin uygulanması gerektiğini belirterek, davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi gerektiğine hükmetmiş; ilk derece mahkemesinin ret kararını, gerekçesini düzelterek (derdestlik vurgusuyla) onamıştır.

Danıştay Onuncu Dairesi, Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılan davanın, aynı taraflar, konu ve sebeple daha önce açılmış ve halen görülmekte olan (derdest) başka bir dava dosyası (E:2024/1630) bulunması nedeniyle, hukuki yarar yokluğu ve derdestlik gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar vermiştir.

Davacı, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. Ancak aynı Bakan Onayı işlemine karşı daha önceden açılmış ve kesin hükme bağlanmış başka bir davanın bulunduğu tespit edilmiştir. İdare Mahkemesi işin esasına girerek davanın reddine karar vermiş, Bölge İdare Mahkemesi ise bu kararı hukuka uygun bularak istinaf başvurusunu reddetmiştir. Danıştay, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce kesin hükme bağlandığı durumlarda 'kesin hüküm' nedeniyle davanın incelenmeksizin reddedilmesi gerektiğini belirterek, Bölge İdare Mahkemesi kararını usul yönünden bozmuştur.

Başvuran, trafik kazası sonucu oluşan maluliyet ve iş göremezlik zararlarının tazminini talep etmiştir. Sigorta kuruluşu, aynı uyuşmazlık hakkında Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilmiş kesinleşmiş bir karar bulunduğunu savunmuştur. Hakem heyeti, HMK 114/1-i uyarınca kesin hüküm engelini dikkate alarak başvuruyu dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddetmiştir.

Başvurucu, trafik kazası sonucu oluşan %6 oranındaki sürekli iş göremezlik tazminatının tahsili talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmuştur. Heyet, kaza tarihinden itibaren bir yıllık iyileşme süresi dolmadan alınan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını ve sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını tespit etmiştir. Sigorta şirketinin temerrüde düşürülmemiş olması nedeniyle dava şartı yokluğu gerekçesiyle başvurunun usulden reddine hükmedilmiştir.

Yabancı uyruklu başvurucular, trafik kazası neticesinde uğradıkları manevi zararların tazmini için Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmuştur. Heyet, 5718 sayılı MÖHUK'un 48. maddesi uyarınca yabancıların dava açarken teminat gösterme zorunluluğunu bir dava şartı olarak değerlendirmiştir. Komisyonun, adli yargıdaki gibi teminat takdir etme ve bloke etme mekanizmasına sahip olmaması sebebiyle, uyuşmazlığın genel mahkemelerde görülmesi gerektiği kanaatine varılarak başvurunun usulden reddine hükmedilmiştir.