Bölge Adliye Mahkemesinin, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına dair ara karar oluşturmasına rağmen, daha sonra bu karardan dönerek direnme kararı vermesinin 'usuli kazanılmış hak' ilkesine aykırı olduğuna ve bu nedenle direnme kararının bozulması gerektiğine hükmedilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosuna itiraz davasında, tesis kadastrosundaki sınırlandırma hatasının güncel teknik veriler ve hava fotoğrafları ile düzeltilmesinin hukuka uygun olduğuna ve yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı, 15.04.1998 tarihinde bir günlük fiili çalışmasının bulunduğunu iddia ederek sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş; ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, hizmet tespiti davalarında fiili çalışma olgusunun ispatı için gerekli olan bordro tanıklarının dinlenmesi, çelişkilerin giderilmesi ve eksik incelemenin tamamlanması gerektiği gerekçeleriyle kararı birden çok kez bozmuştur. İlk Derece Mahkemesi'nin direnme kararı üzerine dosya Hukuk Genel Kurulu'na gelmiştir. Hukuk Genel Kurulu, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin ve resen araştırma ilkesine tabi olduğunu, fiili çalışmanın şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini belirterek, bozma gerekçelerinin tam olarak yerine getirilmemesi nedeniyle direnme kararını bozmuştur.

Kadastro yenileme çalışmaları sırasında, mülkiyeti dava dışı bir şahıstan davacıya geçen taşınmazın, Kadastro Mahkemesindeki ayrı bir dava sonucunda Hazine adına tescil edilmesi üzerine açılan tapu iptali ve tescil davasında; mahkeme, Kadastro Mahkemesi kararının sadece yenileme kadastrosuna itiraz niteliğinde olduğunu, mülkiyetin esasen davacıya ait olduğunu belirterek tapu iptal ve tescil talebini kabul etmiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme kararını ve Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararını usul ve kanuna uygun bularak onamıştır.

Yurt dışı borçlanma talebinde bulunan sigortalının, Kurumun işlem yapmaması veya talebini reddetmesi durumunda, dava açma süresinin ne şekilde belirleneceği ve borçlanma bedelinin hangi tarihteki prim oranları üzerinden hesaplanacağı uyuşmazlık konusudur. Hukuk Genel Kurulu, Kurumun cevapsız bıraktığı başvurularda 3 aylık yasal bekleme süresine 3 aylık makul sürenin eklenmesiyle toplam 6 aylık süre içerisinde dava açılması gerektiğini; bu sürenin aşılması halinde ise dava tarihinin yeni bir başvuru iradesi olarak kabul edilerek, dava tarihindeki mevzuat ve prim oranları üzerinden borçlanma işleminin yapılması gerektiğine hükmetmiştir.

Hizmet tespiti davasında, davacının talep ettiği çalışma döneminde 'çırak' statüsünde mi yoksa işçi statüsünde mi çalıştığı uyuşmazlık konusudur. Hukuk Genel Kurulu, davacının işe giriş bildirgesinde 'çırak' olarak gösterildiğini ve o dönemde yürürlükte olan 2089 sayılı Kanun uyarınca çıraklık sözleşmesinin varlığının ve çalışma koşullarının (eğitim mi yoksa üretime katılım mı olduğu) detaylıca araştırılması gerektiğini belirterek, eksik inceleme ile verilen direnme kararını bozmuştur. Mahkemenin, çıraklık statüsünün hukuki niteliğini ve fiili çalışma olgusunu 2089 sayılı Kanun'un 4, 5, 16 ve 20. maddeleri çerçevesinde irdelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yurt dışı borçlanma başvurusunda bulunan davacının, Kurum tarafından gönderilen borç tahakkuk tebligatının usulsüz olduğunu iddia ederek açtığı davada, Hukuk Genel Kurulu, sigortalının borçlanma işlemini başlattıktan sonra sonucu makul süre içerisinde takip etmesi gerektiğini belirtmiştir. Kurumun işlemi hukuka aykırı olsa dahi, tebliğ tarihinden itibaren veya işlemin cevapsız bırakılması durumunda 3 aylık makul süreleri aşan başvuruların, ilk başvuru tarihindeki prim miktarları üzerinden değerlendirilemeyeceğine hükmetmiştir. Bu doğrultuda, makul süreden sonra açılan davada, dava dilekçesinin yeni bir borçlanma başvurusu olarak kabul edilerek, dava tarihindeki mevzuat ve prim esasları üzerinden borçlanma hakkının tespit edilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, taşınmazın değerlemesinde esas alınacak tarımsal verilerin (münavebe ürünleri, verim miktarları, maliyetler) belirlenmesinde, dosya bazlı keyfi veya çelişkili veriler yerine, ilgili İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün resmi 2021 yılı verilerinin esas alınması gerektiğini vurgulamıştır. Bölge Adliye Mahkemesi'nin, başka dosyalardaki verileri veya denetime elverişli olmayan soyut verileri kullanarak hazırlattığı bilirkişi raporunu hükme esas alması hatalı bulunmuş ve karar bozulmuştur.

Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespitinde bilirkişi raporlarının resmi verilerle (Tarım İlçe Müdürlüğü) uyumlu olması gerektiğini vurgulayarak, soyut ve çelişkili verilere dayalı hesaplamaları bozmuştur. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal etmesi üzerine, derdest davalarda faiz uygulamasına ilişkin tereddütleri gidermiş; iptal kararı sonrası yasal faiz yerine Anayasa'nın 46. maddesi gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğine hükmederek direnme kararını bu yönden onamıştır.

Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında iki temel hususu karara bağlamıştır: Birincisi, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değerlemesinde, çelişkili ve soyut bilirkişi raporları yerine ilgili İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün resmi verilerinin esas alınması gerektiği vurgulanmıştır. İkincisi, Anayasa Mahkemesi'nin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesinin 9. fıkrasını iptal eden kararının, derdest davalarda da uygulanması gerektiği ve bu iptal sonucu oluşan kanun boşluğunda, Anayasa'nın 46. maddesi gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının esas alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.