11. Hukuk Dairesi 2024/1609 E. , 2024/8205 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/351 Esas, 2023/368 Karar
HÜKÜM : ... Endüstriyel Ürünleri Üretim ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulü, ... Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddi
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı ... Kimya ve Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; finansal kiralama şirketinin finansal kiracısı olan müvekkilinin ihtiyaç duyduğu makinanın finansal kiralama yoluyla temini için 22.08.2006 tarihinde anlaşma yapıldığını, söz konusu makinenin Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/391 müteferrik kararına istinaden 16.04.2019 tarihinde el konulduğunu, teslim edilen makinanın sahte “CE” belgeli olup kaçak makine olduğunu dolayısıyla ayıplı olduğunu, el koyma kararına itiraz edildiğini, itirazın reddedilmesi üzerine davalı ile irtibata geçildiğini çözüm bulunamaması üzerine 21.07.2009 tarihinde ayıbın ihbar edildiğini, davalılardan ... Endüstriyel Ürünleri Üretim ve Dış Tic. Ltd. Şti. hisselerini ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ye devrettiğini, ayrıca malın satışı için görüşmelerin bu davalı ile yapıldığını ileri sürerek makinanın yenisiyle değiştirilmesini, mümkün olmadığı takdirde ise akdin feshi ile 200.000,00 USD'nin faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalılardan ... Endüstriyel Ürünleri Üretim ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin temsilci sıfatıyla makineyi ithal ettiğini, “CE” belgesi alınması ve malın bu belge ile gönderilmesinin üretici Yeejing firmasının sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle bu davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalılarında satış ile ilgisi bulunmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak; davacının fabrikasında imalat yapmak amacıyla ihtiyaç duyduğu "ekstrüzyon konveyor hattı" tipindeki makinayı temin etmek için ithalatçı firma ile irtibata geçtiği ve " 1800 ust komple alüminyum ekstrüzyon konveyor hattı" makinası için 22.08.2006 tarihinde anlaşma yapıldığı, sahte "CE" belgeli makinanın kaçak makina olduğunun tespit edildiği, davalılar hakkında açılan ceza davasının zamanaşımı nedeni ile düştüğü, davacının ayıplı olsa da kullandığı konveyör hattından sağlamış olduğu faydanın da düşülerek geriye kalan ekonomik tutara denk gelen bedelin davalı taraflarca davacıya ödenmesi g
erektiği, bilirkişi raporunda 200.000,00 USD satış bedelinden % 20 -30 oranında indirim yapmanın takdiri olduğu yönünde rapor hazırladığı dikkate alınarak %30 indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın davalılar ... Endüstriyel Ürünleri Üretim ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne, 140.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davanın, ... Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. pasif husumeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmiş hüküm davalı ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, finansal kiralama yoluyla satın alınan malın ayıplı olduğu iddiasıyla alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2. Dava, finansal kiralama yoluyla satın alınan malın ayıplı olduğu iddiasıyla alacak istemine ilişkindir. Dava konusu makinenin Gebze 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 2009/391 Müteferrik kararına istinaden el konulduğu ve davacı şirket yetkilisine yeddiemin sıfatıyla teslim edildiği ve malın davacı şirket yeddinde bırakıldığı anlaşılmaktadır. Ancak yargılama sırasında dava konusu malın müsadere edilip edilmediği araştırılmamış, bu doğrultuda dava konusu malın akibeti ve davacının davaya konu alacağını tahsili halinde, malın kime, ne şekilde iade edileceği konusunda bir değerlendirme yapılmadan karar verilmiştir. Bu nedenle, bu yönden eksik incelemeye dayalı olan kararın bozulması gerekmiştir.
3.Davacının USD olarak tahsil talebi bulunmaktayken, Mahkemenin 19.10.2011 tarihli kararında alacağın TL üzerinden dava tarihinden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı tarafça bu yönden temyiz edilmemiştir. Dolayısıyla alacağın TL olarak hükmedilmesi konusunda davalı yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Buna rağmen alacağın USD olarak belirlenmesi doğru olmadığı gibi, kabule göre de belirlenen USD alacağa 3095 sayılı Kanun'un 4/A maddesinde düzenlenen faiz oranına hükmedilmesi gerekirken reeskont faizine hükmedilmesi doğru olmamıştır.
V.SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bend uyarınca Mahkeme kararının BOZULMASINA, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı ... Kimya Makine Sanayi Temsilcilik ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, 21.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.