11. Hukuk Dairesi 2024/477 E. , 2024/8561 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/221 Esas, 2023/1751 Karar
HÜKÜM : Başvurunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/168 E., 2021/188 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Gazetesinde 16 Mayıs 2011'de makale yazmaya başladığını, 2013 yılı Eylül ayına kadar haftada bir gün köşesinde makale yazdığını, 2013 yılı Eylül ayından itibaren haftada 2 gün makale yazdığını, aylık bazda ise haftada bir gün yazdığı dönemlerde ayda 4 ile 6 arasında makale, 2 gün yazdığı dönemlerde ise ayda 8 ile 10 arasında makale yazdığını, en son yazısının 6 Kasım 2018 tarihinde yayınlandığı, müvekkilinin ... Gazetesinde toplam 612 makale yazdığını, bu makalelerden ayrı olarak güncel olan ve okuyucu tarafından talep edilen okunma oranları yüksek her biri ortalama üç veya dört gün süren çeşitli yazı dizileri yazdıklarını, bu yazı dizilerine ve bütün makalelere http://www.gunes.com/yazarlar/arif-temir-33/ linkinden ulaşılabileceğini, müvekkilinin gazete ile yazılı bir sözleşme yapmadığını, ancak gazetenin genel yayın yönetmenleri Murat Büyükçelebi, Murat Kelkitlioğlu ve ...'in telif ücretini ödeyeceklerini ifade ettiklerini, ancak bugüne kadar müvekkiline herhangi bir telif ücreti ödenmediğini, ulusal düzeyde yayınlanan gazetelerde köşe yazarlarına aylık en az 12.000,00 TL ve üzerinde para ödendiğinin bilindiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla şimdilik 8.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 28.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile müddeabihi 679.000,00 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarına konu alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın öncelikle esasa girilmeden reddinin gerektiğini, davacının, davalıdan kamuoyunca tanınıp, bilinmesi yani şöhret olması için ... Gazetesi'nde ücret almadan dilediği zaman ve aralıklarda yazılarının yayınlanması için ricacı olduğunu, bu nedenle telif dahil yazılı sözleşme yapılmadığını, davacı dilekçesinde taraflarca kararlaştırılan bir telif bedelinden bahsetmediği gibi, ayrıca köşe yazılarının yayınlandığını iddia ettiği 2011-2018 yılları arasında davalıdan yazılı veya sözlü herhangi bir telif ücreti talebinin de olmadığını, taraflarınca personel olarak kabul edilemeyen, muhtemelen ricasıyla yılda bir veya iki kez yayınlandığı farz olunan yazılar için davacının telif ücreti istemesinin objektif iyiniyet kurallarıyla da örtüşmediğini, davacının yazı yazdığını iddia ettiği zaman ve halen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Baş Müfettişi görevini ifa ettiğini, yani davacının devlet memuru olduğunu, talep edilen tazminat tutarının fahiş olduğunu, haksız zenginleşme kastı taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davacının yazdığı köşe yazılarının izni ve rızası hilafına yayınlanmadığı, çoğaltma ve yayma hakkında taraflar arasında sözlü bir mutabakat bulunduğu, davacının davaya konu gazete ve diğer mecralarda köşe yazılarının yayınlandığı tarihlerde ücret talebinde bulunduğuna ilişkin somut bir delil sunamadığı, şifahi olarak yapıldığı iddia olunan talebin davalı tanıklarınca yalanlanmasının yanısıra iddia doğru kabul edilse dahi, şifahi olarak yapılarak reddedilen talepten sonra hiçbir hukuki yola dava tarihine kadar başvurmadığı, bu dönemde yazılarının kendisine sağladığı tanınmışlık ile yetindiği, yaklaşık 7 yıl boyunca yazılarını göndermeye devam ettiği, 06.11.2018 tarihinden sonra taraflar arasındaki mutabakat son bulduktan sonra 23.07.2019 tarihinde dava yoluna başvurduğu, başlangıçta kendisine ücret ödenmemesine rağmen 7 yıl boyunca 612 makale yazarak sessiz kaldığı ve muvafakat ettiği, bu durumdan dolayı iş ilişkisi son bulduktan sonra ücret istenmesinin iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı, Yargıtay'ın da benzer uygulama ve içtihatları bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı Şirket'e ait gazetede yayımlanan köşe yazılarından kaynaklı telif ücretinin ödenmediği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 487 ve 488 inci maddeleri ile aynı Kanun'un 496 ncı ve 497 nci maddeleri.
3. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 22 nci, 23 üncü ve 52 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 03.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.