11. Hukuk Dairesi         2023/6208 E.  ,  2024/9328 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/861 Esas, 2023/1380 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI :2014/502 E., 2022/917 K. BİRLEŞEN DAVA : İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2005/46 E. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili asıl ve birleşen davalarda dava dilekçesinde; davalı ... A.Ş.'nin asıl borçlu, diğer davalıların da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla yer aldıkları kredi sözleşmeleri kapsamında, nakti kredilerin tahsili, gayri nakdi krediler nedeniyle de borçlu olunan tutarların depo edilmesi talebiyle asıl davada İzmir 15.İcra Müdürlüğünün 2003/15543 E sayılı, birleşen davada ise İzmir 8. İcra Müdürlüğünün 2004/6283 Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde; İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2002/104 E. sayılı dosyasında iş bu dava konusu alacağın dava konusu edildiğini ve derdestlik itirazında bulunduklarını, ayrıca bu derdest dosyanın İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2002/104 E. sayılı dosyasıyla birleştirilmesini istediklerini, dosyada borçlu olarak gösterilen ... ve ...’un bazı kredi sözleşmelerini kefil olarak imzaladıklarını, bazı kredi sözleşmelerinde kefalet limitinin bulunmadığını, alacağın bu limit dışında kaldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 583 ve 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 484. maddesi uyarınca geçerlilik kazanmayan kefalet sözleşmelerine dayanarak her iki davalının borçlanmasının imkanı bulunmadığını, daha önce borcun tamamına yönelik olarak gönderilen hesap katına itiraz edildiğini ve 2002/104 Esas sayılı dosyasının açıldığını, davaya konu edilen bu takipte 13.03.2000 tarihli 250.000 USD tutarlı sözleşme 26.02.1999 tarihli 1.500.000 USD tutarlı sözleşme, 20.11.1997 tarihli 3.500.000 USD tutarlı sözleşme, 10.10.1995 tarihli 785.000 DM tutarındaki sözleşme, 01.11.1995 tarihli 250.000 USD tutarlı sözleşmeye dayanıldığını, bu sözleşmelerde alınan kredilerin tamamının ödenip kapatıldığını, bir çoğunda kefillerin imzasının bulunmadığını, kredilerin tamamının geri ödenmiş olması nedeniyle kefaletin de sona erdiğini, 6098 sayılı Kanun'un 582 ile 598. maddeleri ve 818 sayılı Kanun'un 485 ve 492. maddeleri gereğince asıl borç kredinin ödenmesiyle kefalet ilişkisinin kalmadığını, ... A.Ş.'nin aldığı diğer kredilerde kefaletlerde bulunmadığından ... ve ...’un sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, asıl borçlu ... A.Ş. yönünden İzmir 2. ATM ‘nin 2002/104 Esas sayılı dosyasındaki icra takibinde bir miktar borcun kabul edilerek bir kısmına itiraz edildiğini, itirazın yapıldığı tarihte alacaklı bankaya olan ve ... A.Ş.'nin kayıtlarında görülen borç rakamının kabul edildiğini, aşan kısmın reddedildiğini, ... A.Ş.'nin çalışamaz hale getirildiğini, İzmir / ... Bankası şubesi ile ... A.Ş. arasındaki kredi ilişkisinin 26.08.1993 tarihinde başladığını, 14.11.1995 tarihinde bankanın krediyi 90.000.000.000,00 TL (90.000,00 TL) ye çıkardığını, dolar kurunun 50.000,00 TL (0,50 TL) olduğunu, kredinin döviz bazında karşılığının 1.800.000 USD’ye tekabül ettiğini, bu kredinin 45.000 USD lik kısmının kullanılmasından da bankanın şubesinin %10 fazlasıyla nakit blokaj yaptığını, müvekkili firmanın kredilerin banka tarafından tasfiye olunacak alacaklar hesabına intikal ettirilmesi nedeniyle 30.04.2001 tarihine kadar herhangi bir değişiklik yapılmadığını, ... Bankasının uzmanlarının kredilerinin incelendiğini ve teminatların verildiğini, 1993-2001 arasında geçen 8 yıllık zamanda müvekkili firmanın kredi değişikliğinden önce ve her yıl sonunda faaliyetlerinin incelendiğini ve kredilerinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını, herhangi bir riskinin bulunmadığını, döviz kredilerinin vadesinin 18 ay olmasına rağmen 9 ay vadeli olarak kullandırıldığını ve bu kredilerin hepsinin ödendiğini, ... Bank kredisine ... Bankasının aracılık ettiğini, 180 gün vadeli olduğunu, ancak vadelerin uzatılabildiğini, bu kredinin ortalama 150 kez kullanıldığını ve faizleriyle birlikte ödendiğini, firmanın sermayesi ve öz kaynaklarının 5.000,00 TL den 100.000,00 TL ye yükseltildiğini, ... Bankasının istihbarat raporlarında kullandığı kredilerin yenilenebileceğinin belirtildiğini, yine Türkiye Cumhuriyeti ile ABD arasında yapılan protokol gereği ABD den yapılan ithalatlara Türk Bankalarının kefalet verdikleri, GSM kredisinin bu nitelikte olduğunu, herhangi bir nakit çıkışı gerektirmeyen bu kredilerde faizi ile birlikte 4.700.000 USD olarak ödendiğini, 2001 yılında bu kredi karşılığında 950.292 USD ödeme yapıldığını, döviz kurundaki artışa rağmen bu ödemelerin yerine getirildiğini, vadesi geçen kredilerin ... Bank kredisi olduğu ve bu kredinin vade uzatımının bulunduğu, GSM kredilerinin Nisan 2001 ayında ödendiği, döviz kredisinin henüz vadesinin dolmadığı, vadesi dolmayan kredilerin de bulunduğu, bankanın vadesi gelmeyen kredileri takibe intikal ettirdiği, ... Bank döviz ve TL kredilerinin kullandırılmadığı ve GSM kredilerinin de vadeden önce döviz cinsinden TL ye çevrildiği ve %259 faiz istendiği, bankanın yaptığı işlemin bankacılık kural ve kaidelerine uymadığı, 1999 ve 2001 döviz krizi nedeniyle işlemin temelinden sarsıldığı gerekçesiyle döviz fiyatları ve borç miktarının azaltıldığı hallerde dahi müvekkilinin döviz kredisini ödemeye devam ettiğini, yine kredi borçlarına teminat olarak verilen ipoteklerin de İzmir 15. İcra Müdürlüğünün 2001/16469 Esas sayılı dosyasıyla paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığı, her iki takibin mükerrer olduğu, İİK m. 45 gereği rehinle temin edilmiş borçlar için icra takibi yapılamayacağı belirtilerek, derdestlik itirazının kabulü ile davanın reddine, ... ve ... hakkında geçerli kefalet sözleşmesi bulunmadığından davanın reddine, davalı ... A.Ş. yönünden borcun muaccel olmuş alacağa olan faiz miktarına dair dışında kalan kısımlar yönünden davanın reddine, İİK m. 45 gereği rehinle teminat altına alınan alacak yönünden takip yapılamayacağından davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir 15 İcra Müdürlüğünün dosyasında takibe konu edilen 17.03.2004 ve 17.04.2004 tarihli GSM ana para tazminlerinin henüz takip tarihinde riskinin gerçekleşmediği ancak bankanın nakde dönüşmeyen 197.318,79USD ana para tutarını nakte dönüştürerek 291.834,49 TL olarak takibe eklediği, bu alacağın nakit tahsilinin mümkün olmadığından bu miktarın mahsup edilerek alacak miktarının hesaplandığı, yine İzmir 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/613 E sayılı kesinleşen dosyasında davaya konu takip konusu yapılan 7 adet GSM kredi ana para borcundan kaynaklanan 1.011.156,72 USD karşılığı 1.546.716,11 TL alacağın da derdestlik nedeniyle İzmir 15 İcra Müdürlüğü dosyasından bu bedelin mahsubu ile geri kalan miktar üzerinden davanın kısmen kabulü ile; asıl dava yönünden davacı bankanın davalı asıl borçlu ... AŞ ve kefil ... ve ... aleyhine İzmir 15. İcra Müdürlüğünün 2003/15543 Esas sayılı dosyasında yaptığı ilamsız icra takibine itirazın kısmen iptali ile takibin taleple bağlı kalınarak 24.668,14 TL asıl alacak 17.019,20 TL temerrüt faizi ve 850,96 TL %5 BSMV olmak üzere toplam 42.538,30 TL nakit alacak üzerinden takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalı tarafça ödenmesine, birleşen dava yönünden İzmir 8. İcra Müdürlüğünün 2004/6283 Esas sayılı dosyasında yaptığı ilamsız icra takibine itirazın kısmen iptali ile takibin taleple bağlı kalınarak 64.625.08 TL asıl alacak, 131.093.97 TL işlemiş faiz ve 6.554,70 BSMV olmak üzere toplam 202.273,75 TL nakit alacak üzerinden takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalı tarafça ödenmesine karar verilmiş, karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece aldırılan asıl ve ek bilirkişi raporlarına göre; İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/613 E davasının konusunu oluşturan vadesi gelmemiş 2.873.981,85 USD GSM kredilerine karşı 3.247.599,49 TL'lik takip tutarından 1.011.156,72 USD. GSM Kredi riski karşılığı 1.142.607,11 TL'lik kısmının eldeki İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/502 Esas sayılı dava dosyasının da konusunu teşkil ettiği, mükerrer olarak takip konusu yapılan GSM kredilerinden kaynaklanan takip tutarları İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/613 E. sayılı dava dosyasında takip tarihi itibarıyla vadesi gelmemiş USD.1.011.156,72'lik GSM Kredileri için henüz nakde dönüşmedikleri halde 1.142.727,11 TL takip talebinde bulunulmasına karşılık, eldeki 2014/502 E sayılı dava dosyasında, aradan geçen süre zarfında vadelerinde tazmin olan GSM kredi bedellerinin tazmin tarihindeki döviz kurlarından takip tutarına dahil edildiği, bunun dışında anılan krediler için ödenen faiz tutarlarının da takip tutarına eklendiği, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/613 E. sayılı dava doyasında vadesi gelmemiş gayrı nakdi krediler için talep edilen takip tutarının depo talebi olarak değerlendirilerek alacak tutarının buna göre belirlendiği, bu halde depo talebi olduğu takdir edilen talep tutarının faize tabi olmadığı, eldeki 2014/502 E. sayılı dava dosyasında riskin tazmin olmasına bağlı olarak faize tabi ana para olarak talep edilmekte olması nedeniyle, her iki davada mükerrer olarak takip konusu yapıldığı değerlendirilen 1.142.607,11 TL'nin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/613 E. sayılı dava dosyasının konusunu teşkil edilen depo talebinden düşürülmesi suretiyle alacak hesaplaması yapıldığı, bu yönüyle asıl ve ek raporların denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece söz konusu raporların hükme esas alınarak hüküm oluşturulmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl ve birleşen dava, davacı banka tarafından davalı ... A.Ş.'nin asıl borçlu, diğer davalıların da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla yer aldıkları kredi sözleşmeleri kapsamında, nakti kredilerin tahsil edilmesi ile gayri nakdi GSM kredileri nedeniyle de borçlu olunan tutarların depo edilmesi talebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 582, 583, 598. maddeleri, 818 sayılı Kanun'un 484, 485 ve 492. maddeleri. 3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 24.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.