11. Hukuk Dairesi         2024/1439 E.  ,  2024/9490 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1445 Esas, 2023/975 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2015/236 E., 2019/461 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firma ile ... Transport isimli Sudan Ülkesinde kaim firma arasında ilk partide 1 adet 35 tonluk teleskopik vinç ve 1 adet 50 tonluk teleskopik vincin 01.10.2012 tarihine kadar Sudan Ülkesinde teslim koşulu ile 473.000 Euro bedelle 4 adet 35 tonluk teleskopik vinç ve 1.184.000 Euro bedelle 8 adet 50 tonluk teleskopik vinç ve bu vinçler için yedek motor ve yedek parçaların satışı konusunda anlaşma yapıldığını, fatura bedellerinin ödenmesi ve diğer malların siparişi 1. parti malların 01.10.2012 tarihine kadar Sudan Ülkesinde ... Transport firmasına teslim koşuluna bağlı olduğundan bu şart gereğince 1. parti malların Sudan Ülkesinde 01.10.2012 tarihine kadar ... Transport isimli firmaya teslimi için davalılarla anlaşıldığı, muhataplardan ... Denizcilik Hiz. İnş. Tur. Gıd Mot. Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin bu iş için müvekkili firmaya deniz nakliyesi navlun bedeli açıklamalı 22.500,00 USD bedelli faturanın 17.09.2012 tarihinde ödendiği, ödeme yapıldıktan sonra davalılardan ... Denizcilik ve ... -İntermar Denizcilik firmaları tarafından ... isimli gemi ile anlaşıldığı, nakliyeye konu malların 18.09.2012 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiği, 28.09.2012 tarihine kadar teslimat yapılmaması üzerine muhataplarca müvekkili firma telefon ile aranarak ve mail yoluyla ... isimli geminin Suriye Ülkesi açıklarında demirlediği, Sudan Ülkesine hareket etmek için ek bedeller talep ettiği, sorunun en kısa süre içinde çözeceklerinin beyan edildiği ancak 31.10.2012 tarihine kadar beyan edilen durumda değişiklik bulunmadığı, muhatapların kusurları ve ihmalleri- umursamazlığı nedeni ile müvekkili firma ile ... Transport isimli Sudan ülkesinde kaim firma ile anlaşmanın ... Transport isimli firma tarafından tek taraflı olarak fesh edilmesi hakkı doğduğunu, müvekkilinin Suriye Ülkesine giderek ... Transport'un avukatı ile irtibata geçtiği, yapılan işlemleri takip ettiği ve tüm masrafların ödendiği, davalıların ise bu işlemler ve ödemeler sırasında hiçbir yardımda bulunmadığı, hiçbir bedel ödemediği, ... Transport firmasınca 1. parti malın geç teslimi kabul edilmekle birlikte diğer siparişlerin iptal edildiğini, diğer siparişler iptal edildiğinden kar kaybı zararına uğradığını, 14.09.2012 tarih 8166 nolu fatura karşılığında ödenmiş bulunan bedelin dava içinde ıslah edilmek üzere şimdilik 10.000,00 TL lik kısmının temerrüt tarihinden itibaren ticari temerrüd faizi ile birlikte davalılardan ... Denizcilik Hiz. İnş. Tur. Gıda Mot. Ar. San ve Tic. Ltd. Şti'den tahsili, ilk siparişin süresinde teslim edilmemesi nedeni ile sipariş edilmekten vazgeçilen 3 adet 35 tonluk teleskopik vinç ve 7 adet 50 tonluk teleskopik vinç satışından elde edilecek şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmının kar kaybı zararının temerrüd tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsile tahsili, dava konusu malların teslimin sağlanabilmesini teminen müvekkili tarafından yapılmak zorunda kalınan şimdilik 5.000,00 TL masrafların-uğranılan zararın ödemelerin yapıldığı zararın doğduğu günden başlayarak ticari temerrüt faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ...- İntermar Denizcilik ve Ticaret vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilin söz konusu taşımada sadece broker olarak faaliyet gösterdiğini, yük sahibi ile gemi arasında aracılık yaptığını, geminin taşıyanı veya donatanı olmadığı, husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, gemi armatörü tarafından 19.09.2012 tarihinde ... Denizcilik ihtar edildiği, ilgili ihtarda yük sahiplerinin yükle ilgilenmesi buna ilişkin sorumluluğun yerine getirilmesinin belirtildiği, ihtar alınır alınmaz bu durumun müvekkili tarafından davacıya derhal bildirildiğini, üzerine düşen yasal yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacının ... Transport firmasınca yetkilendirilen Avukat ... ve Togo bayrağı taşıyan M/V Baraket Alrahman gemi işleteni vekili Avukat Münir Habib Numan arasında imzalanan " Dostane Yolla Anlaşma ve Tesviye Sözleşmesi " gereğince ... Transport Firması M/V Baraket Alrahman gemisine 30.000 USD tutarında bir para ödendiğini ve bu tutarında davacı tarafından ödendiğini beyan ettiği, davacının bu sözleşmenin tarafı olmadığı bu parayı ödediğine dar herhangi bir ispat vasıtası bulunmadığı, mahkeme dışı sulh sözleşmesinin HMK ve Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere geçerliliğinin söz konusu olmadığını, davacının bu sözleşmeye dayanarak bu sözleşme ile ortaya çıkan masraflarla ilgili herhangi bir talepte bulunmasının söz konusu olmadığını, konşimento taşıma kurallarına bakıldığında 3 ve 4. maddelerinde müşterek avaryanın düzenlendiğinin görüleceğini, gene taşıma kurallarının 3. maddesinde müşterek avarya durumunda müşterek Avarya'nın 1994 York Anvers kurallarına göre çözümleneceğinin belirtildiğini, davacının davasında haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... Denizcilik .... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ... Denizcilik Hiz. İnş. Tur. Gıda Mot. Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin söz konusu taşımada sadece broker olarak faaliyet gösterdiğini, yük sahibi ile gemi arasında aracılık yaptığını, geminin taşıyanı veya donatanı olmadığı, husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının yaptığı masrafları ödediğine dair herhangi bir ispat vasıtası bulunmadığı, konşimento taşıma kurallarına bakıldığında 3 ve 4. maddelerinde müşterek avaryanın düzenlendiğinin görüleceğini, genel taşıma kurallarının 3. maddesinde müşterek avarya durumunda müşterek Avarya'nın 1994 York Anvers kurallarına göre çözümleneceğinin belirtildiğini, davacının davasında haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davalı ... Denizcilik ... Ltd. Şti. cevap dilekçesi ile; davalı müvekkilinin TTK 102 vd. maddeleri uyarınca gemi acentası olarak faaliyet gösterdiğini, acentanın donatanın borcundan dolayı şahsi sorumluğunun söz konusu olamayacağını, davalı şirketin gemiye sadece acentelik hizmeti vermiş olması nedeniyle davanın bu yönden reddini istediklerini davanın esası yönünden de davanın anılan sürede taşıyana karşı değil süre geçtikten sonra hatalı kişilere karşı açıldığını, davacının mahkeme dışı yapılan ve taraf olmadığı bir anlaşma neticesinde ödeme yaptıklarını ve bundan dolayı zarara uğradıklarını iddia ettiği, avarya ilanı durumunda yapılacakların belli olduğunu, dispeç yaptırılarak avarya prosedürünün uygulanması gerektiğini, bu yola başvurulmadan ve sonucu beklenilmeden davalılara karşı talepte bulunulmasının yasal mesnetten yoksun olduğunu davacının iddialarında haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, somut olayda navlunun iadesi sebepleri gerçekleşmediği için navlunun talep edilemeyeceğini ve davacı tarafından ödendiği veya davacının katlandığı ispatlanamayan yeni taşıma masraflarından davacının davalıdan talepte bulunamayacağını, akdi sorumluluk açısından 2 nolu davalının acente olduğu ve kendisine doğrudan dava açılamayacağı, haksız fiil değerlendirmesinin mahkemenin taktirinde olduğunu, akdi sorumluluk açısından 3 nolu davalının da acente olduğu ve kendisine doğrudan dava açılamayacağı haksız fiil değerlendirmesinin de mahkemenin takdirinde olacağını, konşimento klozları ve müşterek avarya iddialarına dayanan gecikme savunmalarının yerinde olmadığını, iddiaların somut delillerle ortaya konulmadığını belirtildiği mahkemece bu raporun hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesi ile davanın reddi karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince, davacının dava dışı ... Transport isimli firma ile anlaşma yaptığı, bu anlaşma çervesinde ilk partide 1 adet 35 tonluk teleskopik vinç ve 1 adet 50 tonluk teleskopik vincin 01.10.2012 tarihine kadar dava dışı ... Transport isimli şirkete Sudan Ülkesinde teslimi koşulu ile anlaşıldığı, yükün Sudan taşınması için yapılan anlaşma gereğince davacının davalılardan ... Denizcilik Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mot. Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti' ye 22.500 USD navlun bedeli ödendiği, nakliyeye konu malların 18.09.2012 tarihinde Mersin'den Sudan'a taşınmak üzere ... isimli gemiye yüklendiği, geminin yolculuk sırasında Suriye Tartous Limanına yanaştığı, davacı tarafından yükün zamanında teslim edilmemesi nedeniyle zarara uğradığı, bu zararın davalıların ihmalleri ve kusurları nedeniyle meydana geldiğinin iddia edildiği, dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere davalılar ... ve ...-İntermar Denizcilik Şirketi'nin acente olarak hizmet verdiği, acenteye karşı doğrudan dava açılamayacağı, davalılar ... ve ...-İntermar Denizcilik Şirketi'nin kendi fiil ve eylemi ile zarara sebebiyet verdiklerinin ise ispat edilmediği, davalı ... Denizcilik Limited Şirketi'nin davaya konu taşımaya ilişkin navlun faturası düzenlediği, dolayısıyla bu davalının taşıyan statüsünde olduğu, TTK'nın 1178/2. maddesi uyarınca taşıyanın, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan sorumlu tutulabilmesi için zıya, hasar veya teslimdeki gecikmenin, eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olmasının gerektiği, davacı tarafından Suriye ülkesine gidildiği, dava dışı şirketin avukatı ile irtibata geçildiği, işlemlerin takip edildiği ve tüm masrafların davacı tarafından ödendiğinin ileri sürüldüğü, davacı tarafın sunulan Dostane Yolla Anlaşma ve Tesviye Sözlemesi' ve eki belgelerin ve avukat ... tarafından verildiği belirtilen belgelerin emtianın geç teslime davalının yükümlülüklerini ihlal etmesinin sebep olduğu ve davacı tarafından masraf yapıldığı hususlarını ispatlar nitelikte olmadığı, bu durumda davacının navlun ücreti olarak ödenen fatura bedellerinin iadesi ve yapılan masrafların iadesi istemlerinin yerinde olmadığı, ayrıca 1. parti vinçlerin belirlenen tarihte teslim edilmemesi nedeniyle dava dışı şirketin fesih hakkı doğduğu ve 2. Parti vinç siparişi verilmediği bu nedenle davacın kar kaybı olduğu belirtilmiş ise de, dosya kapsamında bulunan 07.05.2012 tarihli satış sözleşmesinde 1.parti vinçler teknik şartnameye uygun şekilde 01.10.2012 tarihine kadar teslim edildiği takdirde siparişlerin verileceğinin belirtilmesi ve 2. parti sipariş verme zorunluluğunun bulunmadığının belirtildiği, ikinci partinin siparişinin ihtimale bağlı olduğu, bu durumda davacının geç teslimden dolayı kar mahrumiyeti oluştuğunun kabulünün mümkün olmadığı, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 26.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.