5. Hukuk Dairesi         2024/2886 E.  ,  2024/9437 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/116 Esas, 2023/221 Karar DAVA TARİHİ : 24.04.2018 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Görele 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/429 Esas, 2021/919 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davacılar ... ve ... yönünden kabulüne, davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın davacılar ... ve ... yönünden kabulüne, davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacılar ... ve ... yönünden 1969 yılında irtifak hakkı kurulan hattına ilişkin talep bulunmadığından bu hat yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Davacı ... yönünden hüküm altına alınan bedel Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, işbu davacı yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı idare vekilinin davacılar ... ve ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Giresun ili, Görele ilçesi, Beyli Mahallesi 317 ada 4 parsel sayılı taşınmaz üzerinden enerji nakil hattı geçirildiğinden bahisle kamulaştırmasız el atma nedeniyle irtifak hakkı bedelinin davalıdan tahsilini, tapu kaydında bulunan irtifak hakkının terkini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda kamulaştırma işlemlerinin ikmal edildiğini ve irtifak haklarının tapuya tescil edildiğini, noter tebliğinin usulüne uygun yapıldığını, tebligat tarihinden itibaren 30 gün içinde bedel arttırım davası açılmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davacının dava açmadan önce uzlaşma başvurusu olmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, davaya konusu taşınmaza isabet eden parsel için belirlenen kamulaştırma bedelin müvekkili idare tarafından ilgili Bankaya hak sahipleri adına yatırıldığını, dava konusu parselde müvekkili idare lehine irtifak hakkının tesciline dair verilen Görele Asliye Hukuk Mahkemesinin 1969/141 Esas, 1969/411 Karar; 1988/361 Esas, 1988/353 Karar ve 1988/363 Esas, 1988/355 Karar sayılı kararlarının bu dava için kesin hüküm oluşturduğunu, diğer taraftan dava konusu taşınmazın fındık bahçesi olduğunu, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davacılar ... ve ... yönünden kabulüne, davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacılar ... ve ... yönünden 1969 yılında irtifak hakkı kurulan hatta ilişkin talep bulunmadığından bu hat yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve el atma tazminatının tespiti ile davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine, irtifak hakkının tapuya tesciline, taşınmazın tapu kaydında bulunan irtifak hakkının tapudan terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece 1988 yılında geçen hatta ilişkin hüküm kurulmasına rağmen tapu kaydında TEK lehine işlemiş irtifak hakkının terkinine karar verilmesinin infazda tereddüte sebebiyet vereceğini, kamulaştırma tebligatlarının usulüne uygun olarak yapıldığını, ilgili noterden noter tebligatlarına ilişkin belgelerin gelmemesi durumunda idare tarafından sunulan noter tebligatları dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğini, kadastro tutanağının işlendiği tarihten itibaren 10 yıllık hak düşürücü süreni n geçtiğini, mahkemece idare tarafından sunulan noter tebliğlerinin imzasız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, ancak noterlik tarafından imzasız belgelerin taraflara verildiğini, imzalı belgelerin ise noterde muhafaza edildiğini, tebligatların usulsüz olduğuna dair herhangi bir evrak bulunmamasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını, değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, vekâlet ücretinin de eksik hükmedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1988 yılında geçen hat yönünden, dava tarihindeki vasfına göre arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde, taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek ve ilk hattın yarattığı değer düşüklüğü indirilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde, tespit edilen bedelin taleple bağlı kalınarak davalıdan alınarak davacılara verilmesine ve irtifak hakkının tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, bu hatta ilişkin TEK lehine kurulu kayıtlı irtifak hakkının terkinine karar verilmiş olmasının doğru olduğundan davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu mâliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili hususundadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas. 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulu yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayriımenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi." 3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas. 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulu yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulüniin bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın ınevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kantınu'nun 66 ıncı maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...’’karar verilmiştir. 4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak; üzerindeki yapıya ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.